W Gdańsku, przy okazji promocji książki znanego trójmiejskiego dziennikarza Zbigniewa Gacha pt. „Drugie podejście. Niezależne Zrzeszenie Studentów w Uniwersytecie Gdańskim 1985-1989 na tle swoich czasów”, odbyło się spotkanie byłych i obecnych członków NZS, a także osób zaangażowanych w latach 80. w działalność innych organizacji opozycyjnych, np. Federacji Młodzieży Walczącej.
Spotkanie, zorganizowane w nieprzypadkowym miejscu, bo na Wydziale Filologiczno-Historycznym Uniwersytetu Gdańskiego (który w 1988 r. był centrum studenckich protestów w Trójmieście) otworzył Roman Sikora, prezes Instytutu Kultury Polskiej i Integracji Europejskiej, który wspólnie z Fundacją na Rzecz Polskich Związków Kredytowych w Sopocie – Wydawnictwem „Pieniądze i Więź” wydał publikację. Sikora wyraził radość z faktu, że organizatorom udało się zgromadzić aż tylu uczestników wydarzeń sprzed ponad 20 lat, którzy tak jak w latach 80. i dziś służą ojczyźnie najlepiej jak potrafią. Dodał, że książka Zbigniewa Gacha jest próbą pokazania tzw. prawdy historycznej o działalności NZS, która może różnić się nieco od indywidualnych odczuć poszczególnych członków Zrzeszenia. Najważniejsze zdaniem Sikory jest jednak to, że ludzie, którym bliska jest i Polska, i historia, chcą się spotykać i dyskutować.
Krótkimi wspomnieniami ze swojej działalności studencko-opozycyjnej w latach 80. podzielili się Grzegorz Bierecki, dziś prezes Krajowej SKOK, wówczas członek Międzyuczelnianego Komitetu NZS, oraz Andrzej Sosnowski, obecnie prezes SKOK Stefczyka, a w 1988 r. członek komitetu strajkowego na Uniwersytecie Gdańskim. Sosnowski podkreślił paradoks, z jakim zmagali się organizatorzy strajków majowych, w tym on jako osoba odpowiedzialna za obieg informacji, musząc najpierw rozbudzić strajkowego ducha wśród studentów, a następnie po kilku dniach studzić ich nastroje, gdy tzw. realizm nakazywał zawieszenie protestu.”
Autor książki przedstawił jej najważniejsze założenia oraz opisał sposób pracy nad publikacją, zaś aby „udowodnić” jej reporterski charakter zacytował kilka najbardziej anegdotycznych fragmentów, które spotkały się z żywym przyjęciem zebranych i sprowokowały część z nich do podzielenia się własnymi co bardziej wesołymi wspomnieniami z opozycyjnej działalności. Zbigniew Gach podkreślił także wyjątkowych charakter młodzieżowej trójmiejskiej opozycji, w której wspólnie działały takie organizacje jak NZS, Federacja Młodzieży Walczącej, ruch Wolność i Pokój, a nawet Ruch Społeczeństwa Alternatywnego.
W spotkaniu, które prowadził Lech Parell (obecnie „Polska. Dziennik Bałtycki”, wówczas WiP), wzięło udział ponad 100 osób, w tym wielu działaczy wymienionych powyżej organizacji, m.in. Paweł Adamowicz, Mariusz Popielarz, Wojciech Kwidziński, Dariusz Krawczyk, Mariusz Roman, Tomasz Miegoń. Nie zabrakło także znanego historyka, byłego członka FMW, Sławomira Cenckiewicza oraz czołowych postaci z „dorosłej” opozycji antykomunistycznej – Krzysztofa Wyszkowskiego oraz Joanny i Andrzeja Gwiazdów. Oklaskami przyjęto prof. Jana Majewskiego, jednego z nielicznych wykładowców, którzy w 1988 r. popierali strajkujących studentów.
Spotkanie zorganizowali obecni członkowie NZS na Uniwersytecie Gdańskim, co potwierdziło, że integracja środowisk NZS-owskich (ale nie tylko) z dwóch tak różnych pokoleń ma sens. Łączą je bowiem wspólne wartości i przywiązanie do historii, zgodnie z tekstem przypomnianej piosenki Jacka Kaczmarskiego „Nasza klasa” – „własne liście zapuszczamy każdy sobie (…), w prawo, w lewo (…) kto pamięta, że to w końcu jedno i to samo drzewo”.
Osoby zainteresowane historią NZS i innych organizacji opozycyjnych zapraszam na historyczny portal społecznościowy www.memento.org.pl.
